Razlike u prosječnim zaradama između centralnih i perifernih opština i dalje predstavljaju ozbiljan problem za regionalni razvoj i ekonomsku ravnopravnost u Srbiji.
Dok zaposleni u centralnim gradskim opštinama bilježe znatno veće plate, stanovnici periferije, kao što su ruralna i manje razvijena područja, suočavaju se sa značajno nižim primanjima i ograničenim prilikama za zapošljavanje.
Ekonomiski analitičar iz Novog Pazara, Haris Zogić, ističe da su ove razlike gotovo nepremostive zbog sistemskih problema u raspodjeli resursa i ulaganjima.
“U perifernim dijelovima imamo manje produktivne industrije što dovodi do manjih plata i zarada, ali i mnajeg standarda. Također, još jedan od razloga jesu i investicije koje su u centralnim dijelovima znatno zastupljenije vođene oblastima koje su visoko naplative, što dovodi do velikog jaza između centralnih i perifernih dijelova u državi. Treći razlog jesu migracije stanovništva iz ovih perifernih dijelova prema centralnim gdje se pružaju veće šanse i prilike za zaposlenje, obrazovanje ili život”, objasnio je on.
Prema njegovim riječima, nejednakosti u dostupnosti usluga i infrastrukturnim ulaganjima dodatno produbljuju jaz između centra i periferije.
“Auto-put koji je planiran da prođe kroz Sandžak mogao bi značajnije da utiče na privredni rast i oporavak ovog kraja, na način da privuče više stranih investicija, kapitala i turista. Moramo reći da je infrastruktura od ključnog značaja za napredak, posebno perifernih dijelova države”, rekao je Zogić.
Izjednačiti zarade potpuno nije realno ni održivo, ali treba težiti smanjenju razlika kroz progresivno oporezivanje, pristup obrazovanju i jačanje socijalne zaštite, ističe ekonomski analitičar.
Haris Zogić, ekonomski analitičar
“Izjednačiti zarade je teško, jer veći gradovi imaju visoke zarade zato što se tu nalazi koncentracija kapitala i to nije moguće izjednačiti, ali potrebno je značajnije unaprijediti zarade i ekonomsku klimu u perifernim dijelovima”, dodao je on.
Koje bi ekonomske ili fiskalne politike mogle konkretno pomoći perifernim opštinama da uhvate korak sa centrom, Zogić kaže.
“Definitivno bi to mogla biti sva ona energija se ulaže u dnevno političke borbe, zapošljavaju po političkoj vezi i pripadnosti, te kada bi se sva ta energije usmjerila ka ekonomskom boljitku i projektima koji su od značajnog interesa, gdje bi svi zajedno radili na njima, možda bi moglo biti bolje”, zaključio je on.
Iako su u posljednjih nekoliko godina preduzeti koraci ka regionalnoj decentralizaciji i podsticajima za razvoj, efekti tih mjera još nisu vidljivi u značajnijem smanjenju razlika u zaradama, što predstavlja ozbiljan izazov za socijalnu stabilnost i budućnost mladih ljudi u perifernim oblastima.
FOTO/TEKST: SANA-A. Alić
