Dokumentacija koju je udruženje građana „Eko svest“ Novi Pazar dostavilo našoj redakciji ukazuje na ozbiljne zdravstvene i ekološke rizike povezane s privremenom deponijom u industrijskoj zoni Novog Pazara.
Zavod za javno zdravlje Novi Pazar upozorio je na ozbiljne rizike koje predstavlja privremena deponija u industrijskoj zoni Novog Pazara, uključujući mogućnost širenja kolere, tifusa, leptospiroze i drugih zaraznih bolesti. Službena dokumentacija istovremeno potvrđuje da je razbijanjem kanalizacione cijevi omogućeno izlivanje otpadnih voda u rijeku Rašku, dok je Republička vodna inspekcija donijela rješenje o zabrani njihovog ispuštanja.
Ovi podaci otvaraju pitanja ne samo o odgovornosti za zagađenje rijeke Raške, već i o postupanju Grada Novog Pazara nakon što su nadležni gradski organi zvanično upozoreni na moguće posljedice po zdravlje stanovništva.
Posebno se postavlja pitanje da li je Grad ispunio zakonsku obavezu da građane obavijesti o javnozdravstvenim rizicima.
Zavod upozorava na rizik od kolere, tifusa i leptospiroze
U izvještaju o izvršenom higijensko-sanitarnom nadzoru od 13. augusta 2026. godine, evidentiranom pod prijemnim brojem 1424 od 17. augusta 2026. godine, Zavod za javno zdravlje Novi Pazar upozorio je na ozbiljne zdravstvene i ekološke rizike na privremenoj deponiji u Ulici Dimitrija Tucovića.
Na lokaciji su evidentirane velike količine iscjednih voda, intenzivni neprijatni mirisi, prisustvo pasa lutalica i ptica koje privlači otpad, kao i neodgovarajući uslovi za njegovo privremeno skladištenje.
Zavod posebno upozorava na mogućnost razmnožavanja glodara, insekata i drugih štetočina koje mogu prenositi zarazne bolesti, među kojima se izričito navode kolera, tifus, leptospiroza i različite gastrointestinalne infekcije.
Riječ je o potencijalnim zdravstvenim rizicima, a ne o potvrđenoj pojavi ovih bolesti među stanovništvom.
U izvještaju se ukazuje i na mogućnost zagađenja zraka, zemljišta, površinskih i podzemnih voda, kao i na rizike od požara i eksplozija.
Posebno zabrinjava činjenica da se otpad nalazi na prirodnoj, vodopropusnoj podlozi, zbog čega postoji mogućnost prodiranja iscjednih voda u zemljište i podzemne vode.
Deponija u neposrednoj blizini stanovništva, hotela, Lidla i kvantaške pijace
Zavod posebnu pažnju posvećuje lokaciji privremene deponije, u čijoj se neposrednoj blizini nalaze gusto naseljene ulice, hoteli, trgovinski objekat Lidl, kvantaška pijaca, saloni namještaja i keramike, preduzeća za proizvodnju tekstila i drugi privredni objekti.
U neposrednoj blizini nalazi se i rijeka Raška.
Zbog zatečenog stanja, Zavod je preporučio hitnu sanaciju postojećeg odlagališta i premještanje prihvata otpada na lokaciju u čijoj neposrednoj okolini nema stanovnika, do uspostavljanja trajnog rješenja.
Među preporučenim mjerama nalaze se obezbjeđivanje vodonepropusne podloge, odgovarajućeg sistema odvodnje, redovno praćenje iscjednih voda, dezinfekcija, suzbijanje štetočina i pojačan sanitarni nadzor.
Zavod dokumentovao razbijanje kanalizacione cijevi i izlivanje tečnosti u Rašku
Posebno ozbiljna saznanja sadržana su u dokumentu Zavoda za javno zdravlje pod nazivom „Informacija o dispoziciji smeća na privremenoj deponiji u krugu industrijske zone u Novom Pazaru“, sačinjenom 1. augusta 2026. godine, sa prijemnim brojem 1388 od 7. augusta 2026. godine.
U dokumentu se navodi da je prilikom obilaska deponije 31. jula utvrđeno da je prostor bio poplavljen otpadnim vodama usljed zapušenja kanalizacione mreže.
Zavod izričito konstatuje:
„Razbijanjem jedne od odvodnih kanalizacionih cevi sadržaj je izliven u reku Rašku čime je rasterećen poplavljeni teren.“
Ovaj službeni navod otvara ozbiljna pitanja: Ko je i po čijem nalogu razbio kanalizacionu cijev? Da li je intervencija izvršena radi pražnjenja jame na pretovarnoj stanici? Da li su nadležni gradski organi i javna komunalna preduzeća bili upoznati s ovom intervencijom?
U zapisniku Zavoda za javno zdravlje broj 12 od 30. jula 2026. godine evidentirano je uzorkovanje tečnosti sa prostora privremene deponije i kanalizacione cijevi, u flašicama označenim brojevima 1 i 2.
Narednog dana, 31. jula 2026. godine, sačinjen je zapisnik broj 13, kojim je evidentirano dodatno uzorkovanje tečnosti iz kanalizacione cijevi i vode iz rijeke Raške iznad i ispod mjesta ispuštanja.
Direktor Zavoda izvršio uzorkovanje po usmenom nalogu glavne tužiteljke
Posebnu pažnju privlači zapisnik Zavoda za javno zdravlje Novi Pazar, broj 12 od 30. jula 2026. godine, koji je lično potpisao direktor ove ustanove, dr. Šefadil Spahić.
Prema navodima iz zapisnika, uzorkovanje nepoznate tečnosti iz kanalizacione cijevi i sa prostora privremene deponije izvršeno je po usmenom nalogu glavne javne tužiteljke Osnovnog javnog tužilaštva u Novom Pazaru, Lejle Hubić Nurković.
Ovaj podatak posebno je značajan jer potvrđuje da je nadležno tužilaštvo već 30. jula bilo uključeno u postupanje povodom izlivanja nepoznate tečnosti, odnosno da je uzorkovanje obavljeno na osnovu naloga glavne javne tužiteljke.
Narednog dana, 31. jula, sačinjen je i zapisnik broj 13, kojim je evidentirano dodatno uzorkovanje tečnosti i vode iz rijeke Raške iznad i ispod mjesta ispuštanja.
Tužilaštvo potvrdilo prisustvo opasnog otpada
Prema informacijama koje je Osnovno javno tužilaštvo u Novom Pazaru dostavilo portalu A1, laboratorijske analize tečnosti iz julskog incidenta pokazale su da je riječ o opasnom otpadu zbog povećanog sadržaja mineralnih ulja.
Kako je A1 izvijestila 9. septembra, rezultati analiza dostavljeni su Tužilaštvu 3. septembra 2026. godine.
Prema informacijama koje je Osnovno javno tužilaštvo dostavilo portalu A1, rezultati laboratorijskih analiza tečnosti iz julskog incidenta dostavljeni su Tužilaštvu 3. septembra, a utvrđeno je da je riječ o opasnom otpadu zbog povećanog sadržaja mineralnih ulja, ali i dalje je nepoznanica da li se ovi navodi odnose i na tečnost koja je uzorkovana i iz pretovarne stanice, odnosno privremene deponije, 30. jula 2026. godine, a na koju, kako stoji u Zapisniku Zavoda za javno zdravlje ukazuje kao potencijalni izvor opasnog otpada., kao i da li svi rezultati uzorkovanja od 30. i 31. jula dostavljeni nadležnim institucijama, kakve su mjere preduzete na osnovu tih rezultata.
Republička vodna inspekcija zabranila ispuštanje otpadnih voda u Rašku
Republička vodna inspekcija izvršila je 31. jula 2026. godine vanredni inspekcijski nadzor na lokaciji u industrijskoj zoni Novog Pazara, u blizini fabrike „Zastava“.
O nadzoru je sačinjen zapisnik u predmetu broj 003614269 2026 14843 003 002 329 010.
U zapisniku se opisuje ispuštanje nepoznate tečnosti iz kanalizacione cijevi u rijeku Rašku.
Dodatni inspekcijski nadzor izvršen je 4. augusta 2026. godine, a potom je 7. augusta 2026. godine doneseno rješenje u istom predmetu kojim je zabranjeno dalje ispuštanje otpadnih voda na navedenoj lokaciji.
Rješenje se odnosi na postupanje nadležnog javnog komunalnog preduzeća i sprečavanje daljeg zagađenja rijeke.
Kontrolni inspekcijski nadzor izvršen je 21. augusta 2026. godine, nakon prijava ponovnog ispuštanja otpadnih voda 18. augusta.
Međutim, portal A1 izvještavala je i o novim izlivanjima na istom području tokom septembra.
U prilogu od 5. septembra građani su prijavili da je voda u Raški ponovo neprirodno tamna i da se širi intenzivan neprijatan miris.
O sličnoj pojavi mediji su izvještavali i 23. septembra 2026. godine.
Ovi događaji otvaraju pitanje jesu li mjere naložene rješenjem Republičke vodne inspekcije zaista sprovedene, jesu li bile djelotvorne i šta su nadležni preduzeli nakon novih prijava.
Sama činjenica da su kasnije prijavljena izlivanja ne dokazuje automatski da rješenje nije izvršeno, ali zahtijeva jasno objašnjenje nadležnih organa.
Grad upoznat s upozorenjima, ali nema potvrde o sprovođenju svih mjera
Prema dokumentaciji koju je dostavilo udruženje „Eko svest“, informacija Zavoda za javno zdravlje od 1. augusta dostavljena je Gradskoj upravi, dok je izvještaj od 13. augusta upućen gradonačelniku, Gradskom štabu za vanredne situacije i nadležnom gradskom sektoru za zaštitu životne sredine.
To znači da su nadležni gradski organi zvanično upoznati s higijensko-sanitarnim problemima na privremenoj deponiji, potencijalnim zdravstvenim rizicima i preporukama za hitno postupanje.
Međutim, iz dokumentacije koja je dostavljena redakciji nije moguće utvrditi koje su konkretne mjere preduzete nakon ovih upozorenja, u kojoj mjeri su preporuke Zavoda realizovane, niti da li su građani zvanično obaviješteni o svim navedenim zdravstvenim rizicima.
Također nije pronađena pouzdana javna potvrda da je Grad objavio posebno obavještenje građanima o zdravstvenim rizicima navedenim u izvještaju Zavoda.
Dok Tužilaštvo nastavlja da utvrđuje okolnosti izlivanja opasnog otpada u rijeku Rašku, ostaje važno pitanje da li su preporuke zdravstvenih stručnjaka u potpunosti sprovedene i jesu li preduzete mjere dovoljne da se spriječi ponavljanje sličnih incidenata.
Napomena: Redakcija u dostupnoj dokumentaciji i javnim objavama nije pronašla potpunu potvrdu o realizaciji svih preporučenih mjera. To ne znači da nijedna mjera nije preduzeta, već da njihov obim i rezultati nisu mogli biti pouzdano utvrđeni na osnovu pregledanih izvora.
