Izgradnja 5 kilometra asfaltnog puta u selu Kruševo kod Novog Pazara predstavljena je u javnosti kao značajan infrastrukturni projekat. Prema informacijama koje su saopštili organizatori i učesnici projekta, za asfaltiranje je prikupljeno oko pola miliona eura, najvećim dijelom od mještana i dijaspore, što predstavlja jedan od najvećih zabilježenih iznosa građanskog učešća u finansiranju lokalne putne infrastrukture u Sandžaku.
Upravo način finansiranja otvara pitanje uloge lokalne samouprave u izgradnji javne infrastrukture. Naime, izgradnja i održavanje lokalnih puteva zakonska je nadležnost jedinica lokalne samouprave, zbog čega se postavlja pitanje u kojoj mjeri je opravdano da građani vlastitim sredstvima finansiraju projekte koji predstavljaju javni interes.
Prema dostupnim informacijama, mještani i dijaspora obezbijedili su sredstva za asfaltiranje, dok je Grad Novi Pazar učestvovao izvođenjem pripremnih i zemljanih radova. Na osnovu dostupnih snimaka sa terena, širina novoizgrađenog puta procjenjuje se na približno 3 do 3,5 metra, pa se u javnosti postavljaju pitanja o odnosu vrijednosti radova koje su finansirali građani i radova koje je finansirala lokalna samouprava.
Dodatnu pažnju izazvale su informacije o načinu prikupljanja i realizacije dijela sredstava. U javnosti su se pojavili navodi da je dio novca prikupljan direktno od građana i isplaćivan izvođačima radova. Međutim, kompletna finansijska dokumentacija projekta, uključujući pregled prikupljenih i utrošenih sredstava, nije javno predstavljena, zbog čega se postavlja pitanje transparentnosti cijelog procesa.
S obzirom na to da se radi o projektu od značajnog javnog interesa, ostaje otvoreno više pitanja: kolika je ukupna vrijednost investicije, koliki je bio finansijski doprinos građana, koliki doprinos lokalne samouprave, te da li će kompletna finansijska dokumentacija biti dostupna javnosti.
Istovremeno, u pojedinim sandžačkim opštinama primijenjen je drugačiji model finansiranja putne infrastrukture. U Sjenici i Tutinu lokalne vlasti navode da se izgradnja puteva u ruralnim područjima finansira iz budžetskih sredstava i uz podršku nadležnih ministarstava, bez direktnog finansijskog učešća mještana. Takav model, prema dostupnim informacijama, primijenjen je u više naselja, među kojima su Mojstir, Paljevo, Gradac, Suhi Do, Kamešnica, Ursule i Žitniće.
Različiti modeli finansiranja otvaraju širu javnu raspravu o tome da li bi izgradnja osnovne komunalne infrastrukture trebalo da bude u potpunosti finansirana iz javnih sredstava ili je prihvatljivo da građani, kada to žele, učestvuju u finansiranju projekata od lokalnog značaja.
Naša redakcija jučer je uputila zvanične dopise Direkciji za izgradnju Grada Novog Pazara i Kabinetu gradonačelnika sa zahtjevom za odgovore na pitanja koja se odnose na finansiranje projekta, izbor izvođača radova, sprovođenje postupaka javnih nabavki, stručni nadzor, tehnički prijem radova, način evidentiranja sredstava koja su prikupili mještani, kao i pravni osnov realizacije ovog projekta. Do zaključenja ovog priloga odgovori nadležnih institucija nisu dostavljeni.
