Nužna odbrana je pravo svakog građanina da se zaštiti od protivpravnog napada. Ipak, u praksi često se postavlja pitanje gdje zakonita odbrana prestaje, a počinje prekoračenje.
Stručnjaci upozoravaju da djelo počinjeno u nužnoj odbrani nije krivično djelo, ali da je granica između zaštite i odgovornosti vrlo tanka, te da zavisi od trenutka i straha napadnutog.
“Za postojanje nužne odbrane neophodno je da se ispune određeni uslovi. Nužna odbrana podrazumijeva, prije svega, postojanje napada i odbijanje tog napada. Napad mora dolaziti od strane čoveka. Nepohodno da napad bude usmijeren na bilo koje pravno dobro tog lica, da napad bude stvaran i ono što je još bitno jeste da je protivpravan, odnosno da ne postoji zakonsko ovlašćenje vršenja napada na to lice. Kada je u pitanju odbijanje napada, odnosno odbrana, ona mora biti istovremena sa napadom. Zatim, odbrana mora ostvariti elemente bića nekog krivičnog djela. To odbijanje napada podrazumijeva izvršenje krivičnog djela u odnosu na napadača. Lice od koga dolazi taj protivpravni napad i odbijanje napada treba biti usmijereno na određeno pravno dobro napadača” objašnjava Prof. dr Samra Dečković, sa departmana za pravne nauke UNP.
O tome kako nastaje prekoračenje, dr Samra Dečković, kazala je sljedeće:
“U slučaju kada napadnuto lice odbranom nanese veću povredu od one koja je bila neophodna da se odbije napad ili kada nastavi sa odbranom, odnosno sa vršenjem krvičnog djela, kada napad više ne postoji, odnosno kada je on prestao. U tom slučaju govorimo o moguće dvije vrste prekoračenja nužne odbrane, a to su intezivni i ekstenzivni ekces. Svakako da se za prekoračenje granice nužne odbrane krivično odgovara, odnosno lice će odgovarati za krivično djelo, koje je u cilju odbijanja napada učini u tom slučaju, ali zakonodavac u Krivičnom zakoniku nase zemlje, propisuje mogućnost način blažeg kažnjavanja, odnosno oslobađanje od kazne, i to u slučaju kada se lice nalazi u afektu, odnosno u stanju jake razdraženosti ili prepasti, koja je izazvana napadom od strane određenog lica” istakla je ona.
Studenti treće godine prava Univerziteta u Novom Pazaru ističu da je nužna odbrana osnovno pravo svakog građanina i da je važno znati kako se zaštititi u takvim situacijama.
“Dakle, tada koristimo institut krivičnog prava koji se naziva nužna odbrana. Upravo je to način na koji se neko brani od napada drugog lica, kako bi zaštitio sebe, generalno od neposredne opasnosti koja ga je zatekla, u tom trenutku”.
Zbog toga nužna odbrana zahtijeva pažljivo razmatranje svakog slučaja, kako bi se razlikovala stvarna zaštita od mogućeg prekoračenja.
SANA – Hazir Župljanin
FOTO: SANA
